Các nhà thiên văn học đã phát hiện ra một ngôi sao lùn trắng kỳ lạ có hai khuôn mặt khác nhau: một mặt được tạo thành từ hydro và mặt còn lại được tạo thành từ heli.

Đây là lần đầu tiên một ngôi sao như vậy được tìm thấy và nó có thể tiết lộ những hiểu biết mới về sự tiến hóa của những tàn dư vũ trụ này.

Xem thêm:

Sinh học vũ trụ (Astrobiology): Cuộc tìm kiếm sự sống trong vũ trụ.

Vũ trụ bí ẩn: JWST thấy thứ quen thuộc ở Thiên hà xa xôi

Ngôi sao lùn trắng là gì?

Một ngôi sao lùn trắng là giai đoạn cuối cùng của một ngôi sao từng giống như mặt trời của chúng ta. Khi một ngôi sao hết nhiên liệu, nó sẽ nở ra thành sao khổng lồ đỏ và lột bỏ các lớp bên ngoài. Lõi của ngôi sao co lại thành một quả cầu vật chất nóng, dày đặc có kích thước bằng Trái đất nhưng có khối lượng bằng mặt trời. Đây là một ngôi sao lùn trắng, nguội dần trong hàng tỷ năm.

Các ngôi sao lùn trắng có lực hấp dẫn rất mạnh làm cho các nguyên tố nặng hơn chìm vào trung tâm và các nguyên tố nhẹ hơn nổi lên bề mặt. Hầu hết các ngôi sao lùn trắng có một lớp hydro mỏng bên trên một lớp helium dày hơn. Đôi khi, lớp hydro có thể được trộn lẫn với lớp helium, tạo ra một bề mặt đồng nhất.

Janus là gì?

Janus là một ngôi sao lùn trắng có bề mặt rất khác thường: một mặt được cấu tạo gần như hoàn toàn bằng hydro và mặt kia được cấu tạo gần như hoàn toàn bằng heli. Nó được đặt theo tên của vị thần chuyển tiếp La Mã, người có hai khuôn mặt nhìn về hai hướng ngược nhau.

Janus được phát hiện bởi Ilaria Caiazzo, một nhà vật lý thiên văn tại Caltech, người đang tìm kiếm các sao lùn trắng có từ tính cao bằng cách sử dụng Zwicky Transient Facility (ZTF), một thiết bị quét bầu trời mỗi đêm từ Đài quan sát Palomar của Caltech gần San Diego. Cô nhận thấy rằng một ngôi sao đang thay đổi độ sáng rất nhanh, điều này cho thấy nó đang quay rất nhanh. Sau đó, cô ấy sử dụng các kính thiên văn khác để đo quang phổ của nó, từ đó tiết lộ thành phần hóa học của nó.

Janus quay quanh trục của nó cứ sau 15 phút, tốc độ này rất nhanh đối với một ngôi sao lùn trắng. Nó cũng có từ trường rất mạnh, có thể liên quan đến bản chất hai mặt của nó.

Janus có hai mặt thàn phần hóa học như thế nào?

Nguồn gốc của sự xuất hiện hai mặt của Janus vẫn còn là một bí ẩn, nhưng có một số lời giải thích có thể. Một ý kiến cho rằng Janus đang trải qua một giai đoạn tiến hóa lùn trắng hiếm gặp, trong đó lớp hydro đang bị lớp heli pha loãng và cuối cùng biến mất. Quá trình này có thể diễn ra không đồng đều, tạo ra sự bất đối xứng giữa hai bên.

Một ý kiến khác là từ trường của Janus có thể ảnh hưởng đến tính chất hóa học bề mặt của nó, tạo ra các vùng hydro và heli khác nhau. Từ trường cũng có thể ảnh hưởng đến cách vận chuyển nhiệt bên trong ngôi sao, tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ ảnh hưởng đến các phản ứng hóa học.

Janus rất quan trọng vì nó thách thức sự hiểu biết của chúng ta về các ngôi sao lùn trắng và sự tiến hóa của chúng. Nó có thể cung cấp manh mối về cách từ trường ảnh hưởng đến những ngôi sao này và cách chúng thay đổi theo thời gian. Nó cũng có thể giúp chúng ta tìm hiểu thêm về nguồn gốc và sự đa dạng của các ngôi sao lùn trắng trong thiên hà của chúng ta.

Janus cũng thú vị vì nó có thể có ý nghĩa đối với các loại sao và hành tinh khác. Ví dụ, một số hành tinh xung quanh các ngôi sao khác có thể có từ trường mạnh tạo ra khí hậu hoặc bầu khí quyển khác nhau ở các phía khác nhau. Một số ngôi sao cũng có thể có bề mặt hai mặt do thành phần hóa học hoặc nhiệt độ khác nhau.

Nghiên cứu được đăng trên: NATURE

Share.
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận